z ewolucyjno – neurokognitywistycznego punktu widzenia:

1. Jeśli zbiorowa, rytualna, konwencjonalna i formuliczna – służy zestrajaniu półkul mózgowych wskutek jednakowych drgań, w które wprowadza się społeczeństwo, a w konsekwencji – generowaniu swoistego alter-ego zbiorowości, którym są osobowe siły sakralne (por. Durkheim).
2. Jeśli indywidualna, medytacyjna, spontaniczna – służy integracji „ja” poprzez skupienie na ośrodku w mózgu odpowiedzialnym za poczucie tożsamości/ odrębności personalno-przestrzennej i nadanie strumieniowi językowemu struktury dialogicznej, przez co pojawić się może katoptryczna wizja sobowtóra (czy osobowej mocy sakralnej, jeśli kto woli).

[2007]