Teksty oralne były zrośnięte z życiem wspólnoty, zawsze aktualne i zmienne, a przez to wieczne i ponadczasowe, natomiast w sytuacji pisma taka zmiana nie była już możliwa, więc pojawia się konflikt na bazie pojęcia tradycji (którego by nie było, gdyby nie pamięć zbiorowa tekstów oralnych).

„W długim trwaniu dzieło pamięciowe ustanawia tradycję” Paul Zumthor.

Stąd konieczność narodzin hermeneutyki i pojęcia „tradycji kościoła” – to zabezpieczające elementy zmienne w konfrontacji z niezmiennym – bo zapisanym – tekstem świętym. Zanik oralności, a przez to zmienności tekstu, jego wymiaru egzystencjalnego – krok ku załamaniu się wiary w tekst święty? 

„Tradycja jest nieskończenie rozciągniętą w czasie i przestrzeni otwartą serią różnorodnych manifestacji archetypu” Paul Zumthor.