Notatki

  • Gra Waltera Benjamina

    „Literatura na Świecie” wydała niedawno numer tematyczny poświęcony Walterowi Benjaminowi (Wydawnictwo KR natomiast pokaźny tom jego przekładów „Twórca jako wytwórca”). Cytacik: „zarówno ludzie prości, jak i wykształceni] czytają powieści dla imion i formuł, które wprost wyskakują na nich z tekstu; […] czyhają na pewne zwroty i słowa, a sens jest jedynie tłem, na którym porusza

    Read more →

  • Epos a księga święta

    Różnicę między eposem a księgą świętą można porównać z różnicą w przekazie oralnym i pisemnym – ustny przekaz tradycji pozwala, wręcz domaga się modyfikacji wraz ze zmianą warunków życia wspólnoty; sakralizacja tekstu następuje zaś w momencie jego kodyfikacji, spisania, gdy powstaje księga, która może być przedmiotem kultu jako przedmiot, a każde z jej słów –

    Read more →

  • „przeciwieństwo każdej prawdy jest równie prawdziwe! Prawdę można przecież wypowiedzieć i ubrać w słowa tylko wtedy, gdy jest to prawda jednostronna. Wszystko, co ma postać myśli i daje się wyrazić słowami jest jednostronne, jest połowiczne, brakuje mu całości, dopełnienia, jedności”. Herman Hesse, Siddhartha,przeł. M. Łukasiewicz, Poznań 1988, s. 117. Zatem albo prawda, albo język; albo mądrość

    Read more →

  • Świętość pisma a druk

    „Druk wynaleziono ponad sto lat wcześniej, niemniej księgę wciąż jeszcze uważano za coś świętego, jak można wnioskować choćby z ówczesnych opraw, dlatego też dla szlachetnego poety stanowiła ona przedmiot miłości i czci; my zaś oprawiamy dzisiaj wszystko, co popadnie, i nie żywimy wielkiego szacunku ani dla okładek, ani też dla ich zawartości”. Goethe o Szekspirze, Maksymy

    Read more →

  • Słowo od kognitywisty

    „Korporacje religijne przedstawiają swe teksty jako jedyne źródła gwarantowanej prawdy. Dążą do minimalizacji znaczenia intuicji, wróżb, natchnienia, tradycji ustnego przekazu oraz jednostek obdarzonych niezwykłymi właściwościami, bo wszystko to wymyka się spod ich kontroli. Użycie tekstów pisanych pozwala wzmocnić przekonanie, że opis istot nadprzyrodzonych musi przybrać kształt ogólny, silnej doktryny, a nie cząstkowych, przystosowanych do kontekstu

    Read more →

  • Szczypta strukturalizmu

    „teksty sakralne zawierają przekaz religijny różny od tego, który może zostać odczytany z jawnego sensu opowiadania. Teksty religijne mieszczą w sobie tajemnicę; tajemnica ta jest w jakiś sposób zakodowana w tekście i można ją rozszyfrować. Kod, tak jak we wszelkich formach komunikacji, opiera się na permutacji uwzorowanych struktur. Metoda dekodowania polega na wskazaniu tego, co

    Read more →

  • Memetycznie o Księdze

    „Memy religijne przechowywane są w wielkich tekstach religijnych, przez co zyskują większą długowieczność. Teolog Hugh Pyper (1998) nazywa Biblię jednym z odnoszących największe sukcesy tekstów, jakie kiedykolwiek powstały. <Jeśli slogan „przetrwanie najlepiej przystosowanych” cokolwiek znaczy, wówczas Biblia wydaje się znakomitą kandydatką do tytułu najlepiej przystosowanego z tekstów> (s. 70). […] Jak twierdzi Pyper, kultura zachodnia

    Read more →

  • Fragmenty komentarza psychologicznego – autorstwa Władysława Witwickiego, znanego przede wszystkim jako tłumacz Platona – wydanego w 1958 (opracowanego w 1942) wraz z przekładem i ilustracjami tegoż samego twórcy, pt. Dobra Nowina według Mateusza i Marka: „Psychika Jezusa, tak jak prześwieca przez opowiadania Ewangelii, nie jest w żadnym razie psychiką człowieka pospolitego, codziennego, zrównoważonego. Wtedy by nie

    Read more →

  • Księga Jahwistki

    „Look” said Yahweh, „the earthling sees like one of us, knowing good and bad. And now he may blindly reach out his hand, grasp the tree of life as well, eat, and live forever.” Now Yahweh took him out of the Garden of Eden, to toil – in the soil from which he was taken.

    Read more →

  • Kol Nidre

    „Wszystkie ślubowania i zobowiązania i zaklinania i wyklinania i przysięgi, jakie od obecnego dnia pojednania aż do następnego, który oby zastał nas szczęśliwych, będziemy ślubować, przysięgać i obiecywać i nimi sie wiązać, wywołują w nas żal i niechaj będą zniesione, rozwiązane, unieważnione, zniszczone, odwołane, bez znaczenia i ważności. ślubowania nasze niechaj nie będą ślubowaniami, ani

    Read more →